Σίδηρος: θεμέλιος λίθος υγείας

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου, την παραγωγή ενέργειας και τη φυσιολογική λειτουργία πολλών ενζύμων και ιστών.
Τι είναι ο σίδηρος1,2,3

Ο σίδηρος είναι απαραίτητο ιχνοστοιχείο για τη φυσιολογική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Αποτελεί βασικό συστατικό της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρει οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς, και της μυοσφαιρίνης, η οποία συμβάλλει στην παροχή και αποθήκευση οξυγόνου στους μυς. Παράλληλα, συμμετέχει στη μεταφορά ηλεκτρονίων, στην παραγωγή ενέργειας, στην κυτταρική λειτουργία, στη φυσιολογική ανάπτυξη του νευρικού συστήματος και στη σύνθεση ορισμένων ορμονών. [1,2]

Fe_capsula

Ο οργανισμός δεν μπορεί να συνθέσει σίδηρο. Διαθέτει, όμως, ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό σύστημα ανακύκλωσης: ειδικά μακροφάγα κύτταρα απομακρύνουν τα γερασμένα ερυθρά αιμοσφαίρια και επαναχρησιμοποιούν τον σίδηρο της αιμοσφαιρίνης για την παραγωγή νέων κυττάρων του αίματος. Περίπου 20–25 mg σιδήρου ανακυκλώνονται καθημερινά, ενώ συνήθως 1–2 mg απορροφώνται από τη διατροφή για την αναπλήρωση των καθημερινών απωλειών από το δέρμα, το γαστρεντερικό σύστημα και, στις γυναίκες, την έμμηνο ρύση. [3]

Πού βρίσκεται ο σίδηρος στο σώμα1,2

Το σώμα ενός ενήλικα περιέχει συνολικά περίπου 3–4 g σιδήρου. Το μεγαλύτερο μέρος βρίσκεται στην αιμοσφαιρίνη των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ο υπόλοιπος σίδηρος βρίσκεται:

  • στη μυοσφαιρίνη των μυών,
  • σε αιμικά και μη αιμικά ένζυμα,
  • αποθηκευμένος ως φερριτίνη ή αιμοσιδηρίνη, κυρίως στο ήπαρ, στον σπλήνα και στον μυελό των οστών.

Η τρανσφερρίνη είναι η βασική πρωτεΐνη του αίματος που δεσμεύει και μεταφέρει τον σίδηρο προς τους ιστούς. [1,2]

Η φερριτίνη χρησιμοποιείται συχνά ως δείκτης των αποθηκών σιδήρου. Επειδή, όμως, επηρεάζεται από τη φλεγμονή και άλλες παθολογικές καταστάσεις, η αξιολόγηση της σιδηροπενίας πρέπει να πραγματοποιείται σε συνδυασμό με άλλες αιματολογικές εξετάσεις και με το ιστορικό του ατόμου. [2,4]

Σε τι χρησιμεύει ο σίδηρος1

Η πιο γνωστή λειτουργία του σιδήρου είναι η συμμετοχή του στην παραγωγή αιμοσφαιρίνης και στη μεταφορά οξυγόνου. Ο σίδηρος αποτελεί επίσης συστατικό ενζύμων και πρωτεϊνών που συμμετέχουν:

  • στην κυτταρική αναπνοή και στην παραγωγή ενέργειας,
  • στη λειτουργία των μυών,
  • στην ανάπτυξη και λειτουργία του νευρικού συστήματος,
  • σε αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής,
  • στη σύνθεση ορισμένων ορμονών και στη διατήρηση υγιούς συνδετικού ιστού. [1–3]

Όταν η πρόσληψη ή η απορρόφηση σιδήρου είναι ανεπαρκής ή όταν οι απώλειες αυξάνονται, αρχικά μειώνονται οι αποθήκες του οργανισμού. Στη συνέχεια μπορεί να περιοριστεί η παραγωγή αιμοσφαιρίνης και, εάν η έλλειψη συνεχιστεί, να εμφανιστεί σιδηροπενική αναιμία. Η σιδηροπενική αναιμία μπορεί να προκαλέσει κόπωση, αδυναμία, δύσπνοια κατά την προσπάθεια, δυσκολία συγκέντρωσης και μειωμένη σωματική απόδοση. [2,4,5]

Η έλλειψη σιδήρου είναι μία σημαντική αιτία αναιμίας, αλλά δεν είναι η μοναδική. Η αναιμία μπορεί επίσης να σχετίζεται με ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος, χρόνιες ή λοιμώδεις νόσους, αιμοσφαιρινοπάθειες και άλλες καταστάσεις. [5]

Συστάσεις πρόσληψης σιδήρου4

Οι ανάγκες σε σίδηρο εξαρτώνται από την ηλικία, το φύλο, την ανάπτυξη, την παρουσία εμμήνου ρύσεως και τη φυσιολογική κατάσταση, όπως η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός. Οι τιμές αναφοράς αφορούν υγιείς πληθυσμούς και δεν αποτελούν δοσολογίες θεραπείας ή συμπληρωμάτων. [1]

Ευρωπαϊκές τιμές EFSA – Πρόσληψη Αναφοράς για τον Πληθυσμό

Οι ευρωπαϊκές τιμές βασίζονται στις προσλήψεις αναφοράς της EFSA, ενώ οι αμερικανικές τιμές αντιστοιχούν στις RDA/AI του Food and Nutrition Board (FNB), όπως παρουσιάζονται από το National Institutes of Health. Οι τιμές αφορούν τη συνολική ημερήσια πρόσληψη και όχι αυτομάτως τη δοσολογία συμπληρώματος. [1,2]

Η EFSA διατηρεί στην εγκυμοσύνη την ίδια τιμή με τις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία, λαμβάνοντας υπόψη τη διακοπή της εμμήνου ρύσεως, την κινητοποίηση αποθεμάτων και την προσαρμοστική αύξηση της απορρόφησης. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε έγκυος έχει επαρκή αποθέματα ή ότι δεν χρειάζεται παρακολούθηση και, όπου ενδείκνυται, συμπλήρωμα διατροφής ή φαρμακευτική αγωγή βάσει ιατρικής αξιολόγησης. [1]

EGYOS_FNB

Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο ανεπαρκούς κατάστασης σιδήρου

Αυξημένη προσοχή μπορεί να χρειάζονται:

  • βρέφη, μικρά παιδιά και έφηβοι κατά τις περιόδους ταχείας ανάπτυξης,
  • γυναίκες και έφηβες με έντονη έμμηνο ρύση,
  • έγκυες γυναίκες και γυναίκες μετά τον τοκετό,
  • συχνοί αιμοδότες,
  • άτομα με γαστρεντερικές παθήσεις, δυσαπορρόφηση, γαστρεντερική αιμορραγία ή προηγούμενη επέμβαση στο πεπτικό,
  • άτομα με ανεπαρκώς σχεδιασμένη χορτοφαγική ή vegan διατροφή, λόγω της χαμηλότερης βιοδιαθεσιμότητας του μη αιμικού σιδήρου,
  • ορισμένοι αθλητές, ιδιαίτερα γυναίκες και αθλητές αντοχής, όταν συνυπάρχουν έμμηνος ρύση, χαμηλή ενεργειακή πρόσληψη ή ανεπαρκής διατροφική κάλυψη. [2,6]

Η ένταξη σε μία από αυτές τις ομάδες δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σιδηροπενία ή ότι απαιτείται συμπλήρωμα. Η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου χωρίς αξιολόγηση δεν είναι αθώα, καθώς οι υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες και να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα. [2]

Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική ή διαιτολογική αξιολόγηση. Η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου πρέπει να πραγματοποιείται κατόπιν σύστασης επαγγελματία υγείας.

Η EXCESSMED παρουσιάζει το GOLDEN IRON με πυροφωσφορικό σίδηρο Τεχνολογίας Lipofer®

Αριθ. Γνωστ.  ΕΟΦ GOLDEN IRON Forte 120 ml 30858/09-03-2026. Αριθ. Γνωστ.  ΕΟΦ GOLDEN IRON Forte 30 caps 30938/09-03-2026. Τα προϊόντα δεν υπόκεινται σε διαδικασία αδειοδότησης. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα μιας ισορροπημένης δίαιτας. Τα προϊόντα αυτά δεν προορίζονται για την πρόληψη, αγωγή ή θεραπεία ανθρώπινης νόσου. Συμβουλευτείτε τον/την ιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας.

Βιβλιογραφία:
  1. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for iron. EFSA Journal. 2015;13(10):4254. doi:10.2903/j.efsa.2015.4254.
  2. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Iron: Fact Sheet for Health Professionals. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Iron-HealthProfessional/
  3. Nairz M, Theurl I, Swirski FK, Weiss G. “Pumping iron”—how macrophages handle iron at the systemic, microenvironmental, and cellular levels. Pflügers Archiv. 2017;469(3–4):397–418. doi:10.1007/s00424-017-1944-8.
  4. Camaschella C. Iron-deficiency anemia. New England Journal of Medicine. 2015;372(19):1832–1843. doi:10.1056/NEJMra1401038.
  5. World Health Organization. Anaemia. Fact sheet. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/anaemia
  6. DellaValle DM. Iron supplementation for female athletes: effects on iron status and performance outcomes. Current Sports Medicine Reports. 2013;12(4):234–239. doi:10.1249/JSR.0b013e31829a6f6b.
Scroll to Top